Przejdź do głównej zawartości

Posty

Ich przeznaczeniem była śmierć

Upodlenie, głód, strach, śmierć, cierpienie, ale i niewiarygodną wolę przetrwania znaleźć można w książce Anne Applebaum Gułag . Amerykańska pisarka i dziennikarka, zdobywczyni Nagrody Pulitzera w 2004 roku, zainteresowana przemianami społecznymi i politycznymi w Europie Wschodniej, bada temat, z którym ze względu na ogrom zła, jaki się wydarzył oraz ograniczony dostęp do źródeł, nie jest łatwo się mierzyć. Autorka sięga do odtajnionych dokumentów, wyznań byłych więźniów, ich twórczości literackiej, między innymi najbardziej znanego więźnia Gułagu, Aleksandra Sołżenicyna. Applebaum podaje dane, ale zastrzega, że wiele źródeł nadal nie jest jawnych, historycy często opierają się wyłącznie na szacunkach, nie wiadomo kiedy będzie można poznać prawdę o radzieckich łagrach. Pierwszy obóz Gułagu (Gławnoje Uprawlenie Łagierniej – Główny Zarząd Obozów) został założony na Sołowkach, w pobliżu Archangielska, po przejęciu władzy przez bolszewików. Z czasem...

Przepis na... reportaż

Co jest potrzebne, by napisać ciekawy reportaż? Na początek temat: nie potrzebny jest wątek wydumany, patetyczny, raczej coś bliskiego odbiorcy, coś co można znaleźć tuż obok. Dalej bohater: nie musi być to postać posągowa, wystarczy spojrzeć wokół, by dostrzec wielkość napotkanego na swojej drodze człowieka, by opisać jego historię, a do zaprezentowania tematu i bohatera nie trzeba pompatycznych słów, niespotykanych metafor. Gdy złoży się różnorodne teksty kilku autorek, odpowiednio ułoży, całość stworzy interesujący zbiór reportaży, które dotykają tu i teraz, choć sięgają także w przeszłość. Taki jest tom Każdy zrobił, co trzeba . Jego bohaterowie opowiadają o swoim życiu, dzielą się swoimi namiętnościami, czasem są już jedynie niemym, martwym ciałem, rodzajem wyrzutu sumienia społeczeństwa. Autorki tekstów weszły w życie rozmówców i nie ważne czy spotkały na swojej drodze piekarza piszącego poezję, parę amiszów czy nielegalnie przebywających w Polsce Wietnamczyków, w tekstach zna...

Lustro Ameryki

Do wprowadzenia istotnych zmian potrzebne są niebanalne pomysły, dzięki otwartemu umysłowi, niekonwencjonalnemu myśleniu, przekraczaniu schematów możliwy jest rozwój. Człowiekiem z wizją był niewątpliwie Cyrus Avery, który na początku dwudziestego wieku był autorem koncepcji połączenia dróg przebiegających z zachodu na wschód Stanów Zjednoczonych. Jego pomysł został zrealizowany, a licząca 2448 mil (3939 km) „Droga 66” oficjalnie została otwarta w listopadzie 1926 r. i p rzebiegała przez Illinois, Missouri, Kansas, Oklahomę, Teksas, Nowy Meksyk, Arizonę i Kalifornię. Podróżowanie stało się łatwiejsze, a Avery do dziś nazywany jest „ojcem Drogi 66”, bohaterki piosenek, którą John Steinbeck w Gronach gniewu nazwał „Drogą-Matką”. Historyczną trasą wyruszała także polska dziennikarka Dorota Warakomska. Tysiące kilometrów, setki przeprowadzonych rozmów, dziesiątki odwiedzonych miejscowości zaowocowało Drogą 66 . Autorka podróż rozpoczęła w Chicago, by dotrzeć do Los Angeles i Santa Mo...

W cieniu...

Dyktator upadł. Naród został wyzwolony spod tyranii, jednak czy poddani cieszą się z tego powodu? Bohaterka książki Michelle McDonald Pocałunek Saddama , Selma Masson, ma mieszane uczucia. Powodem do radości jest kres reżimu Saddama Husajna, który tak tragicznie zapisał się w historii społeczeństwa irackiego, także jej rodziny, ale pojawiają się także inne refleksje. Odszedł człowiek, który przed wieloma laty był nadzieją dla jej rodaków, później wystąpił przeciwko nim, upodlił naród i spowodował, że ukochana ojczyzna bohaterki książki przez świat odbierana jest negatywnie. Według Selmy na początku swojej kariery Husajn był człowiekiem trzeźwo myślącym, mógł doprowadzić kraj do rozwoju, z czasem stał się sadystą i maniakiem. Selmę poznajemy w 1981 roku w Bagdadzie, gdy obserwuje swojego ojca niszczącego zamieszczone w gazecie zdjęcia Husajna. Podobnie jak jej zaginiony mąż Muhammad al-Dżabiri pochodzi z dobrze sytuowanej, wykształconej i wpływowej irackiej rodziny. ...

Wyrok: kobieta

Selektywna aborcja, zabijanie niemowląt płci żeńskiej, naruszanie bezpieczeństwa osobistego, gorsze odżywianie, które prowadzi do chorób i śmierci, uznawane są za najważniejsze przejawy dyskryminacji, a przede wszystkim „niedoboru” kobiet. Czarna księga kobiet pod redakcją Christie Ockrent to zbiór reportaży, felietonów, świadectw dotyczących sytuacji kobiet na świecie. Przyjmuje się, iż na początku XXI wieku w Azji „brakowało” ich około 90 milionów. Wprowadzona w 1978 roku w Chinach polityka regulacji narodzin, handel kobietami i dziewczynkami większa wśród nich śmiertelność, ponieważ niewłaściwie leczone, przepracowane, a dodatkowo rodzą dużo dzieci, przekonanie, że dla rodziny wartość posiada syn, który zapewni jej byt, doprowadziły do sytuacji, w której zachwiane zostały proporcje demograficzne pomiędzy płciami. Kobiety sprowadzane są często wyłącznie do roli rozrodczej, do poziomu pochwy i macicy, dostarczycielek kolejnych pokoleń. Jeżeli dodać do tego gwałty (tak...

Uprawa człowieka

Osiągnięcie doskonałości od dawna stanowiło dla człowieka obiekt pożądania, jednak czasem, zwłaszcza gdy stworzone są ku temu narzędzia, dążenia te mogą obrócić się przeciwko ludziom. Odpowiednie instrumenty w niepowołanych rękach mogą nieść ze sobą niebezpieczeństwo użycia ich w celu eliminacji niepożądanych jednostek i grup. Agata Strządała pisze: „Człowiek staje się w eugenice obiektem swojej własnej działalności hodowlanej”. W książce Od Galtona do Watsona. Przemiany pojmowania eugeniki w XIX i w XX wieku autorka powołuje się na antyczną Spartę, gdzie istniało coś na kształt instytucji, która zajmowała się oceną stanu zdrowia noworodka i jego przydatności dla grupy. Wielki filozof, Platon, w Państwie także sformułował szokujące tezy, iż należy leczyć ludzi, których choroby można usunąć, a jednostki nimi dotknięte są przydatne dla społeczeństwa. Chorzy przewlekle, słabi duchowo nie powinni się rozmnażać. Był zatem zwolennikiem tzw. eugeniki negatywnej, ale jednoc...