Lustro Ameryki

Do wprowadzenia istotnych zmian potrzebne są niebanalne pomysły, dzięki otwartemu umysłowi, niekonwencjonalnemu myśleniu, przekraczaniu schematów możliwy jest rozwój. Człowiekiem z wizją był niewątpliwie Cyrus Avery, który na początku dwudziestego wieku był autorem koncepcji połączenia dróg przebiegających z zachodu na wschód Stanów Zjednoczonych. Jego pomysł został zrealizowany, a licząca 2448 mil (3939 km) „Droga 66” oficjalnie została otwarta w listopadzie 1926 r. i przebiegała przez Illinois, Missouri, Kansas, Oklahomę, Teksas, Nowy Meksyk, Arizonę i Kalifornię. Podróżowanie stało się łatwiejsze, a Avery do dziś nazywany jest „ojcem Drogi 66”, bohaterki piosenek, którą John Steinbeck w Gronach gniewu nazwał „Drogą-Matką”.

Historyczną trasą wyruszała także polska dziennikarka Dorota Warakomska. Tysiące kilometrów, setki przeprowadzonych rozmów, dziesiątki odwiedzonych miejscowości zaowocowało Drogą 66. Autorka podróż rozpoczęła w Chicago, by dotrzeć do Los Angeles i Santa Monica. Odwiedzała małe miejscowości, które w czasach świetności „66” przeżywały rozkwit, jednak po wykreśleniu jej w 1985 r. z listy szos krajowych i wybudowaniu nowoczesnej autostrady, podupadły. Warakomska starała się odnaleźć ducha dawnej „Drogi”, dziś uznawanej za zabytek. Bohaterowie książki to przede wszystkim mieszkańcy miasteczek, którzy przy tej drodze wychowywali się, prowadzili interesy, a później obserwowali upadek swoich miejscowości. Dziś przywracają świetność dawnym restauracjom, szukają pomysłów, by przyciągnąć turystów, otwierają muzea związane z „Drogą”, gdyż jak pisze autorka jest ona: „jak lustro, w którym przegląda się Ameryka.” Dla polskiego czytelnika zabawne wydawać może się uznawanie za zabytek małej budki z jedzeniem czy stacyjki paliw. Z drugiej strony podziwiać możemy dbałość o historię połączoną z pracą, przedsiębiorczością, prowadzeniem choćby drobnych interesów i podczas gdy w Polsce wiele ciekawych obiektów skazanych jest na powolną agonię, Amerykanie potrafią zadbać o najmniejszy fragment swojego otoczenia.

„Drogi 66” nie byłoby, gdyby nie ludzie, którzy przy niej żyją. Rozmówcy opowiadają dziennikarce różnorodne historie, jednak w tym wielogłosie trudno je wszystkie zapamiętać. Przez książkę przewija się kilkadziesiąt postaci, z których kilka wybija się na pierwszy plan. Niewątpliwie należy do nich Joy Avery, wnuczka pomysłodawcy „66”, która dopiero na emeryturze zaczyna odkrywać postać swojego przodka i jego koncepcję. Warakomska ukazuje nie tylko współczesność, nie pomija także dramatycznej historii współżycia białych osadników i Indian. Na swojej drodze spotyka ekscentryków i dziwaków bez grosza przy duszy oraz multimilionerów, których łączy fascynacja starą „Drogą”. Ich nastawienie do rzeczywistości trafnie oddają słowa Angela z Arizony: „Tylko jedna osoba może powstrzymać cię przed spełnieniem marzeń – ty sama…”

Książkę czyta się szybko, można się przy niej odprężyć, choć twarda okładka nie sprzyja zabraniu tej pozycji w podróż. Całość podzielona na rozdziały odpowiadające poszczególnym stanom, poprzedzonych mapą trasy autorki, bogato ilustrowana zdjęciami. Jest to spojrzenie raczej jednostronne, prezentowani są wyłącznie ludzie optymistycznie nastawieni do życia i jeżeli ktoś potrzebuje lektury pozytywnie nastrajającej, Droga 66 doskonale spełni tę rolę.

D. Warakomska, Droga 66. W.A.B. 2012.

Tekst ukazał się także w serwisie Lektury Reportera
http://www.lekturyreportera.pl/ksiazki/lustro-ameryki/